Dünyada geçtiğimiz yıllarda meydana gelen Kovit-19 pandemisinin ardından aylardır dünyayı başka bir hastalık kasıp kavuruyor. Milyonlarca hayvanı etkileyen hastalığın insanlara da bulaşmaya başladığı haberleri gelirken, kimsenin duymak istemeyeceği başka bir kötü haber geldi. 100 kat beter gelen büyük kuş gribi salgını dünyayı kasıp kavururken bir yenisi daha ortaya çıktı. Artık çifter çifter geliyorlar. Orta Çağ'da milyonlarca insanı kırıp geçiren korkunç hastalık yeniden hortladı. ABD'de de pireden bir insana bulaştı. 1 kişinin evde acilen karantinaya alındığı bildirildi.
KARA ÖLÜM
Dünyaya korku salan kuş gribi hakkında haberler her gün çıkmaya devam ederken, bu kez "Kara Ölüm" olarak da bilinen Orta Çağ hastalığı veba yeniden gündeme geldi. Hastalık, özellikle pire ısırıklarıyla bulaşır ve vahşi kemirgenler arasında yayılır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, dünya çapında 2010 ile 2015 yılları arasında 3.248 insan vebası vakası bildirildi. Bunların çoğu Peru, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Madagaskar'daydı.
SON DERECE CİDDİ BİR HASTALIK
"Kara Ölüm" isminden de anlaşılacağı gibi, veba son derece ciddi bir hastalıktır. Şu anda piyasada satılan veba aşıları olmasa da, hastalık yeterince erken yakalanırsa tedavi edilebilir.
ÖLÜMDEN KAÇINMAK İÇİN ACİL TEDAVİ GEREKİYOR
Pueblo Halk Sağlığı ve Çevre Bakanlığı'na bağlı Bulaşıcı Hastalıklar ve Acil Durum Hazırlığı Ofisi program yöneticisi Alicia Solis, bir basın bülteninde, "Veba antibiyotiklerle başarılı bir şekilde tedavi edilebilir, ancak enfekte olmuş bir kişi ciddi komplikasyonlardan veya ölümden kaçınmak için derhal tedavi edilmelidir" dedi.
SON ZAMANLARDA ARTIŞ GÖSTERİYOR
Böcek ısırıklarıyla yayılan hastalıklar olan vektör kaynaklı hastalıklar, gezegenimizin aşırı ısınması nedeniyle böcek menzillerinin genişlemesiyle son zamanlarda artış göstermektedir. Bir bilimsel çalışmaya göre, bu eğilim vebayı da içermektedir.
ÖNEMLİ ETKİLERE YOL AÇABİLİR
Çalışmada, "Çayır köpeği kolonisinde bulunan pire sayısındaki büyük artış, istila edilmiş yuvaların sayısındaki artışla birleşince, iklim ısındıkça ABD'nin batısındaki veba dinamikleri üzerinde önemli etkilere yol açabilir" öngörüsünde bulunuldu.
DAHA FAZLASI YER ALIYOR
Son zamanlarda artış gösteren diğer vektör kaynaklı hastalıklar arasında sivrisinekler tarafından yayılan dang humması, yine sivrisinekler tarafından yayılan Batı Nil virüsü, keneler tarafından yayılan Lyme hastalığı ve daha fazlası yer alıyor.
YETKİLİLER TAVSİYEDE BULUNDU
Yetkililer insanlara evlerinin etrafındaki yabani kemirgenlerin barınak aradığı alanları, örneğin evlerin, garajların, kulübelerin ve rekreasyon alanlarının etrafındaki çalılıkları, taş yığınlarını, çöpleri ve kereste yığınlarını ortadan kaldırmalarını tavsiye etti.
EVCİL HAYVANLARA DİKKAT
Ayrıca köpeklerinizi ve kedilerinizi pirelere karşı tedavi etmenizi, evcil hayvan mamalarını kemirgen geçirmez kaplarda saklamanızı ve evcil hayvanlarınızın sizinle yatakta uyumasına izin vermemenizi önerdiler.
YAPAY ZEKA KULLANILACAK
Bilim insanları ayrıca, bu hastalıkları yayan böceklerin popülasyonlarını izleyerek onlarla daha iyi mücadele edebilmek için daha gelişmiş yollar üzerinde çalışıyorlar. Bunlar arasında, Afrika'da sıtma yayan sivrisinekleri izlemek için yapay zekanın kullanılması da yer alıyor.