Araştırmacılar, giderek artan Dünya nüfusuna ilişkin yaptıkları son araştırmada dehşete düşüren gerçeği ortaya çıkardı. Çok uzak olmayan bir tarihte nüfusta patlama yaşanacak. Dünyada giderek nüfus artarken Türkiye'de hali hazırda çok kalabalık büyük şehirlerin daha kalabalık olması anlamına geliyor. İstanbul, Ankara, İzmir kaçacak yer bile bulamayacağız... Şu an dahi büyük şehirlerde yaşayanlar, iş günlerinde sabah ve akşam yoğunluklarını her gün yaşarken yakında daha beteriyle yaşamak zorunda kalabilirler. BM demografistlerinin insanlığın büyüklüğünün 10,3 milyara ulaşacağı tahmin ettiği 2080 yılında bugün doğan bir bebek 54 yaşında olacak. 19. yüzyılın başına kadar, Dünya'da 1.000.000.000'dan az insan yaşıyordu. Bu rakamın iki katına çıkması bir asırdan fazla sürdü.
NÜFUS 60 YIL SONRA ZİRVE YAPACAK
Şu anda siz bunu okurken, 8.200.000.000 kişi market alışverişi yapıyor, işe geliyor. Dünya Nüfus Beklentileri 2024 raporuna göre, yaşam beklentisindeki artış, çocuk ölüm oranlarındaki düşüş ve insanların daha küçük ailelere sahip olması, nüfusun 60 yıl sonra zirve yapmasına neden olan etkenler arasında yer alıyor. Bundan sonra, büyüme oranı – 700 yıl önceki Kara Ölüm'den bu yana ilk kez – düşecek. 21. yüzyılı saygın bir 10.200.000.000'da bitireceğiz.
TAHMİN EDİLENDEN DAHA DÜŞÜK
Orada hala çok sayıda sıfır var ama bu, BM'nin ilk tahmin ettiğinden daha düşük ve daha erken. BM Genel Sekreter Yardımcısı Li Junhua, "Bazı ülkelerde doğum oranları daha önce tahmin edilenden bile düşük seyrediyor. Ayrıca doğurganlığın yüksek olduğu bazı bölgelerde daha hızlı düşüşler görüyoruz" dedi.
65 YAŞ ÜZERİ İNSANLAR DAHA FAZLA OLACAK
Bu, daha düşük agrega tüketimi nedeniyle insan etkilerinden kaynaklanan çevresel baskıların azalması anlamına gelebilir.' Junha, önemli olanın kaç kişi olduğumuz değil, nasıl yaşadığımız olduğunu söylüyor. 'Nüfus artışının yavaşlaması, her bir bireyin faaliyetlerine atfedilebilen ortalama etkiyi azaltma ihtiyacını ortadan kaldırmayacak' dedi. Önümüzdeki birkaç on yılda işler oldukça farklı olacak. Birincisi, 65 yaş ve üzeri insanlar 2080'lere gelindiğinde 18 yaş altındaki insanlardan daha fazla olacak.
ÇOKTAN ALIŞMIŞ OLACAĞIZ
Ama biz buna çoktan alışmış olacağız. Önümüzdeki on yılda 80 yaş üstü insanların sayısı bebekleri geçecek. Ayrıca daha uzun yaşama olasılığınız daha yüksek. Koronavirüs salgını nedeniyle darbe aldıktan sonra, ortalama yaşam beklentisi artık 73,3 - 2054'te 77 olacak. Ayrıca BM'ye göre, nüfusunun zirve yaptığı ve dolayısıyla azalacağı bir ülkede olma ihtimaliniz dörtte bir. Bu 63 ülke arasında Çin, Almanya, Japonya ve Rusya yer alıyor.
TÜRKİYE 2054 YILINDA ZİRVEYE ULAŞACAK
Brezilya, İran, Türkiye ve Vietnam'da ise 44 diğer ülkeyle birlikte nüfus 2054'te zirveye ulaşacak. Ancak bu zirve ABD, Hindistan ve 121 diğer ülke ve bölgede çok uzakta. Bunun yerine, 2054'e kadar artmaya devam edecekler ve 'potansiyel olarak yüzyılın ikinci yarısında veya daha sonra zirveye ulaşacaklar'.
SOSYAL SİSTEMLERİ ZORLAYACAK
BM raporunda, "Avrupa'daki Fransa, İsveç ve İngiltere gibi ülkelerin nüfuslarının yüzyılın ikinci yarısında da nispeten yavaş bir hızda da olsa artmaya devam etmesi ve zirve noktasında sabitlenmesi muhtemel" ifadelerine yer verildi. BM demografistleri, Angola, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Nijerya ve Somali'de nüfus artışının turbo hızlandığını söylüyor. Nüfusları 2024 ile 2054 arasında iki katına çıkacak, ancak uzmanlar bunun zaten zorlanan sağlık ve sosyal sistemlerini zorlayacağından endişe ediyor.
DENGE EYLEMİYLE KARŞI KARŞIYA KALACAKLAR
Bu uluslar, iklim değişikliği ortasında çok fazla enerji tüketmeden ekonomik büyümeye sahip olma konusunda bir denge eylemiyle karşı karşıya kalacaklar. Uzun zamandır daha fazla kaynak tüketen ve gezegeni ısıtan gazlar yayan daha zengin uluslar da daha fazlasını yapmalı. On yıl önce, BM küresel nüfusun bu yüzyılda zirveye ulaşma olasılığının yüzde 30 olduğunu söylemişti. Şimdi ise bu olasılık yüzde 80.
"BÜYÜMENİN ANA İTİCİ GÜCÜ"
ABD ve Avustralya gibi bazı ülkelerde göç, 'gelecekteki büyümenin ana itici gücü' olacaktır. BM uzmanları, raporlarında, tüm bu rakamları görmenin bizi 'endişe ve kafa karışıklığına' sürükleyebileceğini ilk itiraf edenlerin kendileri olduğunu söylüyor. Bunun büyük bir nedeni, Çin gibi büyük ülkelerde kadınların 1,4'ten az doğum yapmasıyla 'aşırı düşük' doğurganlık oranları olmuştur.
KAYNAKLARI NASIL TEHDİT EDECEK
Bu durum bizi sadece biraz klostrofobik hissettirmekle kalmıyor, aynı zamanda daha fazla insanın çevreyi nasıl etkileyeceği, yoksulluğu nasıl derinleştireceği ve kaynakları nasıl tehdit edeceği konusunda endişelendiriyor.
200 YILDA DERİN İLERLEMELER OLDU
Ancak raporlarının, gelecekte yaşanacaklara dair bir uyarı olmasının yanı sıra, insanlığın ne kadar yol kat ettiğinin de bir hatırlatıcısı olduğunu vurguladılar. Son 200 yılda yaşam standartlarında derin ilerlemeler oldu. Daha uzun yaşamlar, daha sağlıklı çocuklar, daha iyi eğitim ve daha fazlası. Kadınların eşitliği ve güçlendirilmesi, nüfus artışının olumsuz etkilerini de telafi ediyor ve bu da zirvenin beklenenden daha erken gerçekleşmesinin nedenlerinden biri.
DAHA FAZLA ŞEY YAPILMALI
Yasal evlilik yaşlarının yükselmesini, daha iyi eğitim oranlarını, ücretli ebeveyn iznini, kaliteli çocuk bakımını ve bakım ve ev işlerinin 'eşit dağıtımını' düşünün. Şimdi de yapabileceğimiz şeyler var. Hükümetler, anneler ve çocuklar üzerinde 'zararlı etkileri' olan genç yaştaki gebelikleri azaltmak için daha fazla şey yapmalı.
TEŞVİK EDİLMELİ
Daha fakir ülkelerde, doğum kontrolü de dahil olmak üzere cinsel ve üreme sağlığı hizmetlerine erişim de teşvik edilmelidir. Yüksek büyüme oranlarına sahip ülkelerde, eğitim, halk sağlığı, su ve sanitasyona daha fazla yatırım yapılması gerekmektedir. BM Genel Sekreteri António Guterres, 'Herkes önemlidir' dedi. 'Veri ve diğer sistemler marjinal kesimler için çalıştığında, herkes için çalışır,' diye ekledi. 'İlerlemeyi herkes için bu şekilde hızlandırırız.'