Yapılan araştırmalara ve çıkan bilimsel verilere göre Dünya'nın sonunun 2,8 milyar yıl sonra geleceği konuşuluyor. Ancak bilim insanlarının araştırdıkları bu canlı, Dünya'nın sonu gelip tüm canlılar yeryüzünden yok olduğunda bile Dünya'da varlığını sürdürmeye devam edebilir. Bilim insanları, çölde yaşayan kıvırcık bir yosunun dondurucu soğuklara, susuzluğa ve bir insanı bin kez öldürebilecek radyasyona dayanabildiğini keşfetti. Syntrichia caninervis adlı bu yosun, Mojave Çölü'nden Antarktika'ya kadar gezegenin dört bir yanındaki zorlu ortamlarda yaşıyor.
EN KÖTÜ KOŞULLARDA BİLE HAYATTA KALIYOR
Şimdi, yeni bir çalışma, daha da kötü koşullarda bile hayatta kalabileceğini buldu. Araştırmacılar, Mars'ın yüzeyi gibi bir ortamda bir hafta bekletildiğinde, dayanıklı yosunun geri dönebildiğini buldular.
SU AYILARINDAN BİLE ÜSTÜN OLABİLİR
Hayatta kalma yetenekleri, uzay boşluğunda yaşayabilen mikroskobik "su ayıları" olan tardigradlarınkinden bile daha üstün olabilir. Araştırmacılar, küçük yosunu birden fazla ölümcül olması gereken aşağılanmaya maruz bıraktıktan sonra, yosunun ısıyla başa çıkmada daha iyi olduğunu ve hatta daha yüksek radyasyon dozlarına bile dayanabileceğini söyledi.
YÜKSEK STRES TOLERANSLI
"Çalışmamız, S. caninervis'in çevresel dayanıklılığının, yüksek stres toleranslı mikroorganizmaların ve tardigradların bazılarından üstün olduğunu gösteriyor" diye yazdı Çin Bilimler Akademisi'nden (CAS) araştırmacılar Daoyuan Zhang, Yuanming Zhang ve Tingyun Kuang bir bildiride. Araştırmacılar bulgularını 1 Temmuz'da The Innovation dergisinde yayınladılar.
YÜZDE 99 SUSUZLUKTA BİLE YENİDEN HAYATA DÖNDÜ
Ekip, yosunu kuzey Çin'deki Gurbantünggüt Çölü'nden topladı. Önce yosun örneklerini neredeyse tamamen hava kurutmaya tabi tuttular. Kurutulmuş yosun büzülüp siyaha dönse de, 20 saniyelik yeniden sulandırmayla tamamen yeşile döndü. Bilim insanları, yüzde 99'luk susuzlaştırma ve ardından yeniden sulandırmanın ardından yosunun iki dakika içinde tam fotosentetik kapasitesine döndüğünü buldu.
SOĞUĞA KARŞI DA DAYANIKLI
Yosun ayrıca soğuğa karşı da dikkate değer bir dayanıklılık gösterdi: Eksi 196 derece santigrat sıvı nitrojene 30 gün daldırıldıktan sonra yosun iyileşebildi ve yeni dallar yetiştirebildi. Ayrıca eksi 80 C en az beş yıl hayatta kalabildi. Yosun dondurulmadan önce susuz bırakıldığında en hızlı şekilde toparlanırken, önce kurutulmadan dondurulduğunda da bu koşullarda hayatta kalabildi.
GAMA RASYASYONUNA MARUZ BIRAKILDI
Son olarak, araştırmacılar yosunu büyük miktarda gama radyasyonuyla vurdular. Yosunun fazla sorun yaşamadan 4.000 griye kadar iyonlaştırıcı radyasyona dayanabildiğini buldular. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 4 gri insanlar için ölümcül bir iyonlaştırıcı radyasyon dozu olarak kabul edilir. (Bir iyonlaştırıcı radyasyon dozu, maruz kalanların yarısını öldürdüğünde ölümcül kabul edilir.) S. caninervis için ölümcül doz 5.000 gridir. Yazarlar, dayanıklı tardigradın bile 4.200 griye ulaştığını yazdı.
YENİ DALLAR ÇIKARDI
Yosun aynı anda birden fazla stres faktöründen gelen darbelerle de başa çıkabilir. Araştırmacılar, yüzey basıncı, sıcaklık, gaz bileşimi ve radyasyon açısından Mars atmosferini taklit eden CAS Gezegen Atmosferleri Simülasyon Tesisi'ne örnekler koydular. Bu ortamda yedi gün geçirdikten sonra -çoğunlukla karbondioksit, eksi 60 C ile 68 F (20 C) arasında değişen sıcaklık dalgalanmaları ve tehlikeli radyasyon seviyeleri- yosun yine de toparlandı, Dünya benzeri koşullara geri döndükten 15 gün sonra kendini toparladı ve yeni dallar çıkardı.