Türkiye'nin Ege Denizi'nde komşusu olan Yunanistan için korkunç tarih verildi. Antik Yunan'dan kalma en önemli kültürel miraslardan biri olan Delos Adası, 50 yıl içinde sular altında kalabilir. Haber, Türkiye'de de Ege kıyısında olan illerde korkuya neden oldu. İzmir, Muğla, Çanakkale, Aydın, Balıkesir için endişe başladı.
TAMAMEN SULAR ALTINDA BIRAKABİLİR
Popüler tatil merkezi Mikonos'un komşusu Delos, ev sahipliği yaptığı 2 bin yıllık yapılarla Helenistik ve Roma dönemlerindeki günlük yaşama dair fikir veriyor. Ancak iklim krizinin etkisiyle deniz seviyelerinin yükselmesi, adayı tamamen sular altında bırakabilir. Yaklaşık 150 yıldır adada kazılar yapan Atina Fransız Okulu'nun (EFA) başkanı Veronique Chankowski, "Delos yaklaşık 50 yıl içinde yok olmaya mahkum" diyor.
SON 10 YILDA 20 METRE YÜKSELDİ
Uzmanlar iklim krizinin buradaki yapıları etkilemeye başladığının altını çizerken Chankowski, adanın bazı bölgelerindeki deniz seviyesinin son 10 yılda 20 metreye kadar yükseldiğini söylüyor. Delos'taki kazılarda 40 yıldır yer alan Jean-Charles Moretti, AFP'ye yaptığı açıklamada "Kışın depolara su giriyor. Duvarların dibini kemiriyor" ifadelerini kullanıyor:
HER İLKBAHARDA YENİ DUVARLAR YIKILIYOR
"Her yıl ilkbaharda yeni duvarların yıkıldığını fark ediyorum. Uzmanlar artan sıcaklık ve nemin de bu tarihi eserlerin kimyasal bileşenini etkileyerek yapısını bozabileceğini söylüyor. MÖ 3 binde yerleşimin başladığı Delos, MÖ 2. yüzyılda Roma yönetimindeyken dünyanın ticaret merkezi haline gelmişti."
ZAMAN İÇİNDE SAKİNLERİNİ KAYBETTİ
Bu dönemde 30 bin kişinin yaşadığı düşünülen ada, MÖ 1. yüzyılda iki saldırıya uğrayıp yağmalanmasının ardından zaman içinde sakinlerini kaybetti. Antik Yunanlıların inanışına göre ışık, sanat ve şifa tanrısı Apollon'la kız kardeşi avcılık tanrıçası Artemis bu adada doğdu.
YÜZYILLARCA KORUNABİLDİ
Delos'taki Apollon Tapınağı'nın MÖ 9. yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor. Adayı Dünya Mirası listesine alan UNESCO, MS 7. yüzyıldan beri burada yerleşim olmaması ve uzak konumu sayesinde Delos'un yüzyıllarca korunabildiğini belirtiyor.
DAHA KAPSAMLI MÜCADELE GEREKİYOR
Halihazırda adadaki bazı duvarlar ahşap kirişlerle ayakta tutulsa da Chankowski daha kapsamlı müdahalelere ihtiyaç olduğunu söylüyor. Arkeolog Athena-Christiana Loupou ise "Bütün kıyı şehirleri şu anda deniz seviyesinde bulunan önemli alanlarını kaybedecek" diyerek ekliyor: Plastik pipetleri kağıt pipetlerle değiştirdik ama savaşı kaybettik.