Gökyüzü üzerinde araştırma yapan gökbilimciler Dünya'dan yaklaşık 1.200 ışıkyılı uzaklıkta yeni bir gezegenle karşılaştı. Şimdiye kadar eşine benzerine rastlanmadı. Hem yumuşacık hem de çok hafif. Ona pamuk şeker diyorlar.
GÜNEŞ DIŞI GEZEGEN
WASP-193 b olarak adlandırılan güneş dışı gezegen veya " öte gezegen ", Jüpiter'in yaklaşık 1,5 katı genişliğindedir ancak güneş sistemindeki gaz devinin kütlesinin onda birinden biraz fazlasına sahiptir. Bu , onu 5.400'den fazla kayıt içeren ötegezegen kataloğundaki en hafif ikinci gezegen haline getiriyor. Yalnızca Neptün benzeri dünya olan Kepler 51 d , WASP-193 b'den daha hafiftir.
DÜNYA'DAN 1.200 IŞIKYILI UZAKTA
Dünya'dan yaklaşık 1.200 ışıkyılı uzaklıkta bulunan WASP-193 b, yıldızının etrafında yaklaşık 6,3 milyon mil uzaklıkta dönüyor; bu, Dünya ile güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 0,07 katıdır . Bu, Güneş benzeri yıldızı WASP-193'ün yörüngesini yalnızca 6,2 Dünya gününde tamamladığı anlamına geliyor.
GENİŞ VE HARİKA
WASP-193 b'nin keşfi, güneş sistemi dışındaki gezegenlerin geniş ve harika çeşitliliğine katkıda bulunuyor ve bu durumda bilim adamlarının gezegenlerin nasıl oluştuğuna ilişkin modelleri yeniden tanımlamasına yardımcı olabilir. İlgili: Bazı gezegenler yıldızlarına doğru 'ölüm spirali' oluşturuyor ve bilim insanları artık bunun nedenini biliyor olabilir
KABARIK JÜPİTERLER
Keşif ekibi eşbaşkanı ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) doktora sonrası araştırmacısı Khalid Barkaoui yaptığı açıklamada, "Bu kadar küçük yoğunluğa sahip bu devasa nesneleri bulmak gerçekten çok nadirdir" dedi . " Kabarık Jüpiterler adı verilen bir gezegen sınıfı var ve bunların ne olduğu 15 yıldır bir gizem. Ve bu, o sınıfın aşırı bir örneği."
GENİŞ AÇILI GEZEGEN
MIT ekibi, biri kuzey yarımkürede, diğeri güney yarımkürede olmak üzere iki robotik gözlemevi ve teleskop dizisinden oluşan Geniş Açılı Gezegen Arama (WASP) sistemini kullanarak WASP-193 b'yi buldu. WASP, şişkin gaz devi gezegeni , yıldızın yüzünden geçerken veya "geçiş yaparken" oluşan yıldız ışığındaki küçük düşüşleri kullanarak tanımladı . Bu geçişler aynı zamanda araştırmacıların gezegenin artı Jüpiter boyutunu ve yörünge periyodunu (yıldızının etrafında bir turu tamamlamanın ne kadar sürdüğü) belirlemesine de olanak tanıdı.
ÇEKİM KUVVETİ
WASP-193 b'nin kütlesi, yörüngede dönerken yıldızına uyguladığı çekim kuvveti gözlemlenerek belirlendi. Bu, yıldızın hareketinde, kendisinden gelen ışığın dalga boylarında bir kayma olarak kendini gösteren bir "sallantıya" neden olur. Bozulmanın büyüklüğü bilim insanlarına gezegenin kütlesi hakkında fikir veriyor. Ancak bu durumda WASP-193 b o kadar hafiftir ki yıldızı üzerindeki çekimi bu " radyal hız " yöntemi kullanılarak fark edilememektedir.
BÜYÜK GEZEGENLERİ TESPİT
MIT'nin Dünya, Atmosfer ve Gezegen Bilimleri Bölümü'nde yardımcı doçent olan ekip üyesi Julien de Wit, "Genellikle büyük gezegenleri tespit etmek oldukça kolaydır, çünkü genellikle çok büyüktürler ve yıldızlarının büyük bir çekimine neden olurlar." dedi. "Fakat bu gezegenin yanıltıcı yanı, büyük - devasa - olmasına rağmen kütlesi ve yoğunluğunun o kadar düşük olmasıydı ki, sadece radyal hız tekniğiyle tespit edilmesi aslında çok zordu. İlginç bir değişimdi."
KÜÇÜK AMA TESPİT EDİLEBİLİR
Bu yıldızdan küçük ama tespit edilebilir bir "yalpalama" sinyali almak ve yörüngedeki gaz devi ötegezegenin kütlesini belirlemek için WASP ile dört yıl süren gözlemler yapıldı. Bu, WASP 193 b'nin o kadar "kabarık" olduğunu doğruladı ki, gezegen oluşumu kavramlarına meydan okuyor. Endülüs Astrofizik Enstitüsü'nden kıdemli bir araştırmacı olan ekibin eş lideri Francisco Pozuelos, "Başlangıçta son derece düşük yoğunluklar elde ediyorduk ve bu başlangıçta inanılması çok zordu" dedi. "Bu gezegeni şu anda sahip olduğumuz tüm oluşum teorilerinin neresine koyacağımızı bilmiyoruz çünkü bu, hepsinin aykırı bir değeri.
PAMUK ŞEKERİNE BENZİYOR
WASP-193 b'nin ne kadar hafif ve yumuşak olduğunu anlamak için Dünya'nın santimetre küp başına 5,5 gram yoğunluğa sahip olduğunu , güneş sistemindeki gaz devi Jüpiter'in ise santimetre küp başına yaklaşık 1,3 gram yoğunluğa sahip olduğunu söyleyebiliriz . WASP-193 b'nin yoğunluğu santimetre küp başına yalnızca 0,059 gramdır. Pamuk şekeri kabaca benzer çünkü santimetre küp başına yaklaşık 0,05 gram yoğunluğa sahiptir. Barkaoui, "Gezegen o kadar hafif ki benzer, katı halli bir malzemeyi düşünmek zor." diye açıkladı. "Pamuk şekere yakın olmasının nedeni, her ikisinin de çoğunlukla katı maddelerden ziyade hafif gazlardan oluşmasıdır. Gezegen temelde süper yumuşaktır."
HAFİF GAZLARDAN OLUŞUYOR
WASP-193 b'nin ne kadar hafif ve yumuşak olduğunu anlamak için Dünya'nın santimetre küp başına 5,5 gram yoğunluğa sahip olduğunu , güneş sistemindeki gaz devi Jüpiter'in ise santimetre küp başına yaklaşık 1,3 gram yoğunluğa sahip olduğunu söyleyebiliriz . WASP-193 b'nin yoğunluğu santimetre küp başına yalnızca 0,059 gramdır. Pamuk şekeri kabaca benzer çünkü santimetre küp başına yaklaşık 0,05 gram yoğunluğa sahiptir. Barkaoui, "Gezegen o kadar hafif ki benzer, katı halli bir malzemeyi düşünmek zor." diye açıkladı. "Pamuk şekere yakın olmasının nedeni, her ikisinin de çoğunlukla katı maddelerden ziyade hafif gazlardan oluşmasıdır. Gezegen temelde süper yumuşaktır."
AŞIRI ŞİŞMİŞ BİR ATMOSFER
Ekip, WASP-193 b'nin Jüpiter ve diğer gaz devleri gibi çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluştuğunu düşünüyor. Bu gazların, Jüpiter'in atmosferinden on binlerce mil daha geniş, aşırı şişmiş bir atmosfer oluşturduğunu öne sürüyorlar. Şişirilmiş atmosfer muhtemelen WASP-193 b'nin yakın yıldızından gelen radyasyon bombardımanının bir sonucu olsa da ekibin henüz bilmediği şey, bu süper kabarık doğanın WASP-193 b tarafından tam olarak nasıl korunduğudur. gezegen oluşum modelleri bunu hesaba katmıyor. Pozuelos, "Atmosferine daha yakından bakmak, bu gezegenin evrimsel yolunu elde etmemizi sağlayacak." dedi.
ÇEŞİTLİ DERİNLİKLER
WASP-193 b'nin atmosferi hakkında bilgi toplamak ve kökeninin sırlarını ortaya çıkarmak için ekip, de Wit tarafından geliştirilen bir tekniğe yönelecek. Bu teknik aynı zamanda çeşitli derinliklerdeki sıcaklık, bileşim ve basınç gibi atmosferik özellikleri belirlemek için bir gezegenin yıldızının yüzünden geçerken yıldız ışığında neden olduğu düşüşleri de kullanır. CEkip ayrıca WASP-193 b'nin James Webb Uzay Teleskobu (JWST) için ideal bir ötegezegen hedefi olabileceğini düşünüyor. De Wit, "Bir gezegenin atmosferi ne kadar büyükse, o kadar fazla ışık geçebilir" diye bitirdi. "Dolayısıyla bu gezegenin atmosferik etkileri incelemek için sahip olduğumuz en iyi hedeflerden biri olduğu açık. Kabarık Jüpiterlerin gizemini çözmeye çalışacak bir Rosetta Taşı olacak."