Aradan geçen kısa bir sürenin ardından yeni salgın tehdidi aylardır dünyayı kasıp kavuruyor. Kuşlardan ineklere geçen hastalık, farklı hayvanlarla birlikte insanlara da sıçradı. Dünya yeniden evlere kapanmamak için bu kez erkenden önlem almak için çalışmalara başladı. Aşı için çalışmalara başlayan ilk ülke Finlandiya oldu. Finlandiya, virüsün hayvanlardan insanlara geçmesiyle ilgili endişelerin artması üzerine önümüzdeki hafta yüksek riskli çalışanlara aşı yapmayı planlayarak kuş gribi aşısı sunan ilk ülke olacak. İskandinav ülkesindeki yetkililer, kümes hayvanları ve kürk çiftliği işçileri gibi hayvanlarla yakın çalışan kişilere 10.000 doz aşı uygulanacağını söylüyor. Hastalara en az bir hafta arayla iki doz aşı verilecek ve aşılar Orta Avrupa'daki stoklardan teslim alındıktan sonra dağıtılacak.
HER ENFEKSİYON RİSK OLUŞTURUYOR
Kuş gribi virüsü şu anda insanları enfekte etmek için iyi adapte değil; CDC insanlar için riskin 'düşük' olduğunu söylüyor ancak uzmanlar, kuşların dışındaki her ek enfeksiyonun risk oluşturduğunu söyleyerek yeni mutasyonlara uğraması durumunda bunun değişebileceğinden korkuyor.
İNEKLER ARASINDA BÜYÜK BİR SALGIN VAR
Küresel olarak, bu yıl şu ana kadar dört ülkede en az 11 kişinin kuş gribi testi pozitif çıktı. Kamboçya beş vakayla en fazla vakaya sahip, onu üç vakayla şu anda inekler arasında büyük bir kuş gribi salgını yaşayan ABD izliyor. Finlandiya'da henüz insan enfeksiyonu kaydedilmedi.
485.000 HAYVAN İTLAF EDİLDİ
Ancak ülke, vizon ve tilki barındıranlar da dahil olmak üzere geçen yıl ülkedeki 27 kürk çiftliğinde virüs patlak verdikten sonra yayılma emrini verdi. Hiçbir insana virüs bulaşmamasına rağmen vakalar, hastalığın yayılmasını durdurmak için 485.000 hayvanın itlaf edilmesine yol açtı. Finlandiya, kampanyasında virüs üzerindeki H5 proteinini hedef alan bir aşı sunacak ve yetkililer bunun muhtemelen H5N1 enfeksiyonlarına karşı işe yarayacağını söylüyor.
YAKALANMA RİSKİ YÜKSEK
Aşılar, Avrupa Birliği'nin 15 ülkede 40 milyon doz tedarik etme kampanyası kapsamında Avustralyalı CSL Seqirus şirketinden gönderilecek. Finlandiya Sağlık ve Refah Enstitüsü (THL) yaptığı açıklamada şunları söyledi: 'Aşı, işleri veya diğer koşullar nedeniyle kuş gribine yakalanma riski yüksek olan 18 yaş ve üzeri kişilere sunulacaktır.'
VETERİNERLER DE DAHİL
Bunlara kürk ve kümes hayvanı çiftliklerinde çalışanlar, kuş gribi örnekleriyle ilgilenen laboratuvar teknisyenleri ve kürk çiftliklerinin bulunduğu bölgelerde çalışan veterinerler de dahildir. Yabani kuşların bakımını üstlenen barınaklarda, çiftliklerde veya mezbahaları ve hayvan barınaklarını temizleyen kişilere de aşı sunulacak.
YAKIN TEMASTA OLAN KİŞİLERE DE UYGULANACAK
Yetkililer, eğer insanda enfeksiyon tespit edilirse aşının kişinin yakın temasta bulunduğu kişilere de uygulanacağını ekledi. Sağlık yetkilileri, aşının kuş gribi enfeksiyonuna karşı koruma sağlayacak yeterli antikoru tetiklemesinin beklendiğini söylüyor.
KULLANIMI GÜVENLİ
3.400 kişiyi kapsayan daha önceki bir araştırmada, 60 yaşın altındakilerin yüzde 90'ında, 60 yaşın üzerindekilerin ise yüzde 80'inde "onları H5N1'e karşı koruyacak" antikor düzeylerinin olduğu ortaya çıkmıştı. Çalışmalar ayrıca aşının kullanımının güvenli olduğunu da göstermiştir. ABD'de yaz sonuna kadar toplam 4,8 milyon doz kuş gribi aşısının dağıtılması planlanıyor, ancak şu anda bunları dağıtma planı yok.
İNSANLAR İÇİN DÜŞÜK RİSK
Amerika tarım bakanlığı, 12 eyaletteki 118 süt ineği sürüsünde H5N1 vakalarının doğrulandığını ve üç insan vakasının enfekte sığırlarla doğrudan teması olan kişilerde olduğunu bildirdi. Gözlerde şişlik ve solunum semptomları yaşadılar. Yayılmaya rağmen CDC insanlar için riskin düşük olduğunu söyledi.
BÜYÜK BİR SALGINA NEDEN OLUYOR
Sığırlardaki salgının benzeri görülmemiş bir durum olması, virüsün insanlara yayılmaya bir adım daha yaklaşabileceği endişelerini artırdı. Ancak H5N1 aylardır hayvanlar aleminde büyük bir salgına neden oluyor; tilkilerden rakunlara, hatta yunuslardan foklara kadar her şeyi etkiliyor.
EN KISA SÜREDE SUNACAKLAR
Finlandiyalı yetkililer, kuş gribinin insanlara yayılma riskini en aza indirmek için aşıyı mümkün olan en kısa sürede kullanıma sunmak istediklerini söyledi. Kürk çiftliklerinin çoğunun açık havada olması nedeniyle ülkenin yüksek bir riskle karşı karşıya olduğunu, burada tutulan hayvanların vahşi hayvanlarla temas edebileceğini, bunun da virüse yakalanma ve virüsü insanlara geçirme riskini artırdığını söylediler.