Dünyaya aylardır korku salan salgın, yabani kuşların ve kümes hayvanlarının hemen ardından ineklere bulaşmış ve durumu daha da korkunç hale getirmişti. Bu beter illet doğadaki tüm hayvanları esir alabilir. Sıradaki hedefi, son derece hassas ve nadir canlı olabilir. Ölümcül bir kuş gribi türü, simgesel kara kuğu popülasyonlarının yerel nüfusunu yok edebilir. Virüsün sığırlar ve deniz memelileri arasında hızla yayılması, Avustralyalı uzmanlar için alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Avustralya, en az üç eyalette tavukların toplu olarak itlaf edilmesine yol açan ve yumurta kıtlığına yol açan H7 kuş gribi salgınıyla mücadele ediyor. Ancak uzmanlar, daha öldürücü bir virüs türü olan H5N1'in Asya'dan gelen göçmen kuşlar aracılığıyla bu baharda Avustralya'ya yayılma ihtimalinin yüksek olduğu konusunda uyarıyor.
HENÜZ AVUSTRALYA'YA YAYILMADI
H5N1 yıllardır ortalıkta dolaşırken, virüs henüz Avustralya'ya yayılmadı. Ancak şimdi diğer tüm kıtalara yayıldı ve milyonlarca yabani kuşu öldürdü, hatta binlerce Adelie pengueni ve ispinozunu öldürdüğü Antarktika'yı bile. H5N1'in insanlarda bir salgına yol açacağına dair bir kanıt yok, ancak virüs Güney Amerika'da memeli hayvanları öldürmeye başladı ve hatta ABD'deki süt sığırcılığı sürülerine bile yayıldı.
İNANILMAZ DERECEDE HASSAS
Geçtiğimiz yıl Genome Biology dergisinde yayınlanan bir çalışma, kara kuğu genomunu diziledi ve "kara kuğu, son derece patojenik kuş gribine karşı aşırı duyarlı" olduğunu buldu. Çalışma, Avustralya'da bir salgının kara kuğuları "önemli bir tehlikeye" sokacağını söyledi. Çalışmanın yazarlarından Queensland Üniversitesi Profesörü Kirsty Short, kara kuğuların H5N1 virüsüne karşı "inanılmaz derecede hassas" olduğunu söyledi.
SALGINA HAZIRLIKLI OLUNMASI GEREKTİĞİ SÖYLENDİ
Short, "Bir salgın, halihazırda tehlike altındaki veya tehlike altındaki türler de dahil olmak üzere çok sayıda hayvanı çok, çok savunmasız hale getirme riski taşıyacaktır." dedi. "Güney Amerika'da gördükleri şey, vahşi kuş popülasyonlarında ve aynı zamanda deniz memelilerinde büyük bir kayıp. Bir yok oluşa yol açıp açmayacağını bilmiyorum. Salgının nerede olduğuna ve ne kadar yaygın olduğuna bağlı." dedi. Short, Avustralya'nın yaban hayatı salgınına hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.
NADİR TÜRLERDEN BAZILARINI AŞILAMAYA BAŞLADILAR
“Yeni Zelanda, H5N1'den korumak için nadir türlerinden bazılarını aşılamaya başladı ve ABD de aynı şeyi bazı kartal popülasyonları için yaptı.” dedi. İstilacı Türler Konseyi politika analisti Carol Booth, elde edilen kanıtların kara kuğuların belirli bölgelerde yok olabileceğini gösterdiğini söyledi.
NESLİ TÜKENME RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA KALABİLİR
Booth, "Kara kuğular üzerinde yapılan son araştırmalar, kuş gribine karşı oldukça hassas olduklarını ve enfekte olduklarında yerel nesillerinin tükenme riskiyle karşı karşıya kalabileceğimizi gösteriyor" dedi. Federation Üniversitesi araştırmacısı Meagan Dewar, virüste 2021'de yaşanan değişikliklerin virüsün özellikle deniz kuşları olmak üzere yabani kuşlara karşı daha uyumlu hale gelmesini sağladığını ve bunun da virüsün "havalanmasına" neden olduğunu söyledi.
BÜYÜK BİR ÖLÜM ORANIYLA KARŞI KARŞIYA
Dewar, "Yaban hayatında küresel salgın İngiltere ve Avrupa'da başlayarak Güney Afrika'ya, ardından Kuzey Amerika'ya, Güney Amerika'ya ve ne yazık ki Antarktika'ya yayıldı. Tüm türlerde yüksek ölüm oranları görmüyoruz ancak enfekte olanların kesinlikle yüksek ölüm oranları var - sumrular ve gannets gibi kuşlar dünya çapında oldukça hassastır ve büyük bir ölüm oranıyla karşı karşıyadır." dedi.
2023'TE YÜZDE 95'E ULAŞTI
H5N1 virüsü, 2022 yılı sonlarından bu yana 30 bin Güney Amerika deniz aslanını, 17 bin güney fil foku yavrusunu ve bilinmeyen sayıda yunus balığını, yunusları ve su samurunu yok etti. Arjantin'in Valdes Yarımadası'nda fil yavrularının ölüm oranı 2022'de yalnızca yüzde 1 iken, 2023'te yüzde 95'e ulaştı.
ETKİLENMESİ ENDİŞE VERİCİ
Dewar, H5N1'in memeli popülasyonlarını nasıl etkilediğine dair bilimsel bulguların henüz netleşmediğini, fokların virüsü kuşlardan kapmış olma ya da ölü kuşları yemiş olma ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Sebebi ne olursa olsun, Avustralya'da nesli tükenme tehlikesi altında olan deniz aslanı popülasyonunun bundan etkilenmesi endişe verici; zira yalnızca 12.000 deniz aslanı kaldı.
12 EYALETE YAYILDI
Ulusal biyogüvenlikten sorumlu Tarım Bakanı Murray Watt, büyük ölçüde mevcut fonlardan karşılanmak üzere H5N1 salgınına hazırlık amacıyla 7 milyon dolarlık bir girişim başlatıldığını duyurdu. Watt Çarşamba günü yaptığı açıklamada, yerel bir salgının kaçınılmaz olmadığını ancak "elbette Avustralya'ya gelme ihtimalinin arttığını" söyledi. ABD'deki süt ineklerinde H5N1 virüsünün ilk salgını Mart ayı sonlarında bildirildi ve şu ana kadar 12 eyalete yayıldı.
YÜKSEK ÖLÜM ORANLARI VAR
Uzmanlar virüsün çiğ süt tüketimi yoluyla yayılıyor olabileceğini düşünüyor. Yirmi altı kedinin enfekte olduğu doğrulandı ve yüksek ölüm oranları var. H5N1 henüz doğrudan insanlar arasında yayılma yeteneği kazanmadı ve sadece süt inekleriyle çalışan üç kişide H5N1 olduğu doğrulandı ve semptomlar hafifti, göz kızarıklığı ve öksürüğe neden oldu. ABD Sağlık Bakanlığı pastörizasyonun sütteki çoğu virüsü öldürdüğünü söylüyor.