Bilim insanlarının çok çalışması, dünyayı hayrete düşürdü. Dört tarafı denizlerle çevrili adalarda yaşayan hayvanlar hakkındaki korkunç gerçek ortaya çıktı. Kısa sürede hepsi yok olup, yeryüzünden silinip gidecek. Nesilleri, anakarada yaşayan canlılara göre çok daha kısa sürede tükenecek. Peki, neden?
DAHA YÜKSEK YOK OLMA RİSKİ
Science Advances'ta yayınlanan yeni bir araştırma, birçok sıcakkanlı ada türünün anakaradaki benzerlerine kıyasla daha yavaş bir metabolizma hızı geliştirdiğini ortaya koyuyor; bu özellik onlara kaynak kıtlığı olan ortamlarda hayatta kalma avantajı sağlıyor ancak insanlar karışıma eklendiğinde onları daha yüksek bir yok olma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
SAVUNMA YETENEKLERİ DÜŞÜK
Çin'deki Sichuan Tarım Üniversitesi'nde zoolog olan eş baş yazar Ying Xiong, “Çevre değiştiğinde veya adalara istilacı hayvanlar geldiğinde, ada türlerinin kendilerini savunma yetenekleri düşüktür. Bunu açıklamaya yardımcı olan genel bir metabolik kural bulduk.” dedi.
ADA SENDROMU
Yeni bulgular, bilim insanlarının "ada sendromu" veya adaya bağlı türlerin fizyoloji, ekoloji ve davranışta anakaralılara kıyasla farklılıklar geliştirme eğilimi hakkında bildiklerine katkıda bulunuyor.
METABOLİK FARKLILIKLAR
Eş baş yazar Roberto Rozzi, Almanya'daki Martin Luther Üniversitesi Halle-Wittenberg'deki Doğa Bilimleri Koleksiyonları Merkezi Deposu'nda paleontoloji küratörü, "Bazı çalışmalar metabolik farklılıkları ada sendromunun bir özelliği olarak tanımlamış olsa da, önceki çalışmalar genellikle tek bir türe veya gruba odaklanan tek seferlik çalışmalar olma eğilimindeydi" diyor.
METABOLİK ORANLARI İNCELENDİ
Rozzi, yeni çalışmanın ilk kez, sıcak ve soğuk kanlı ada türlerinin metabolik oranlarını inceleyen "az çok kapsamlı" bir veri kümesini bir araya getirdiğini söylüyor. Rozzi, Xiong ve meslektaşları, 193'ü adalardan olmak üzere 2 bin 118 sıcak kanlı tür ve 38'i adalardan olmak üzere 695 soğuk kanlı tür için metabolik ve ekolojik bilgileri derlemek üzere yayınlanmış makalelere ve mevcut veri tabanlarına yöneldi.
METABOLİZMA VE ARTAN YOK OLMA RİSKİ
Yazarlar, istatistiksel analizler kullanarak, sıcakkanlı ada türlerinin (kuşlar ve memelileri içeren bir grup) ancak soğukkanlı amfibiler ve sürüngenleri içermeyen bir grup) daha düşük bir metabolizma hızına sahip olma eğiliminde olduğunu buldular. Bu bulguları, Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesi'ndeki koruma durumu listeleriyle karşılaştırdılar ve daha yavaş metabolizma ile artan yok olma riski arasında güçlü bir korelasyon buldular.
HAYATTA KALMA AVANTAJI
Birçok adada büyük yırtıcılar bulunmaz ancak anakaradakinden daha az kaynak mevcuttur. Rozzi, bu tür ortamlarda daha düşük metabolizma hızının türlere hayatta kalma avantajı sağladığını söylüyor. Günlük bazda daha az enerjiye ihtiyaç duyarlar, daha yavaş ürerler ve daha uzun bir ömre sahip olma eğilimindedirler. Ancak koşullar değiştiğinde bu metabolik avantaj dezavantaja dönüşüyor gibi görünüyor.
ZARARLI İSTİLACI TÜRLERİ GETİRİRLER
Rozzi, "Yavaş bir yaşam temposuna doğru geçiş, türlerin bir rahatsızlıktan sonra iyileşmelerini yavaşlatarak dayanıklılıklarını etkiler. Temel olarak, toparlanmak daha zordur." diyor. Geç Pleistosen'den günümüze kadar, ada altüst oluşları genellikle insanlardan kaynaklanır. İnsanlar adalara vardıklarında, genellikle yerel faunayı avlar, yaşam alanını değiştirir ve fareler ve kediler gibi zararlı istilacı türleri getirirler. Rozzi, ada memelileri ve kuşları için, daha düşük metabolizmanın muhtemelen diğer ada sendromu özellikleriyle birlikte çalıştığını, memelilerde devlik ve cücelik ve bazı kuşlarda uçamama gibi türlerin yok olmaya yatkın hale geldiğini söylüyor.
ÇOK DÜZENSİZ DOĞA
İrlanda'daki Galway Üniversitesi'nde makroekolog olan ve çalışmaya dahil olmayan Kevin Healy, yeni araştırmanın "ada türlerinin daha uzun yaşamak ve daha yavaş üremek gibi daha yavaş yaşam hızı stratejileri geliştirmesi yönündeki önceki beklentilere uyduğunu" söylüyor. Ancak, artan yok olma riskiyle ilgili bulgunun "ilginç" olmasına rağmen, IUCN Kırmızı Liste verilerinin "çok düzensiz" doğası nedeniyle ihtiyatla ele alınması gerektiğini ekliyor. Daha yavaş bir metabolizmaya sahip ada türlerinin aslında yazarların bulduğundan daha düşük bir yok olma riski altında olabileceğini veya daha da yüksek olabileceğini söylüyor.