Brezilya'da araştırmacılar, Amazon yağmur ormanlarına girdi ve orada 2 farklı yerden 2 farklı örnek aldı. Bilim insanları, buldukları örnekleri inceledikten sonra Mayaro ve chikungunya virüslerinin Amazon yağmur ormanlarında aynı anda ve beklenmedik bir şekilde dolaştığını keşfettiler. Bu keşif, bir virüse ait antikorların aynı bölgedeki diğer virüsten kaynaklanan enfeksiyon akışını önleyebileceği inancını ortadan kaldırdı.
HER İKİ ENFEKSİYON SALGINLAR YARATTI
Aralık 2018 ile Aralık 2021 arasında analiz edilen örnekler, her iki enfeksiyonun da Brezilya'nın en kuzeydeki eyaleti Roraima'da salgınlar yarattığını gösterdi. Mayaro ve chikungunya, sivrisinekler gibi eklembacaklılar tarafından bulaşan arbovirüslerdir. Diğer örnekler arasında dang humması, sarı humma ve Zika bulunur.
BİRDEN FAZLA ARBOVİRÜS TESTİ POZİTİF
Sao Paulo Araştırma Vakfı'ndan bulaşıcı hastalık uzmanlarından oluşan bir ekip, bir enfeksiyon sonucu biriken antikorların ve T-lenfositlerin (bir tür beyaz kan hücresi), yakın bölgelerdeki diğer salgınları önleyecek antijenleri sağlaması gerektiği hipotezini ortaya attı. Buna rağmen, yerel kliniklerdeki 822 kişiden alınan kan örnekleri 190 hastanın (yüzde 23,1) birden fazla arbovirüs için pozitif test edildiğini gösterdi.
VARLIĞINI KANITLADI
Bu analiz, ekibin bölgedeki viral dolaşımı haritalamasını sağlayarak Mayaro ve chikungunya'nın varlığını kanıtladı. Her ne kadar hiç kimse aynı anda her iki virüs için de pozitif test sonucu almamış olsa da, araştırma Mayaro'nun Ocak ve Temmuz 2021 arasındaki bölgesel zirvesinde 13 chikungunya vakasının aynı anda dolaştığını gösterdi.
ÇOĞU BELİRTİSİ BİRBİRİNE ÇOK BENZER
Araştırma, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından yayımlanan Emerging Infectious Diseases dergisinde yayımlandı. Arbovirüsün çoğu belirtisi birbirine çok benzer: eklem ağrısı, yüksek ateş ve cilt döküntüleri yaygın özelliklerdir ve herkes bunlar için tıbbi tedavi görmez.
KANAMA VE ÖLÜMLER
Sağlık hizmeti sağlayıcıları, hastanın klinik semptomlarını değerlendirerek ve enfeksiyona dair kanıt tespit etmek için kan ve diğer vücut sıvılarında laboratuvar testleri yaparak arboviral enfeksiyonları teşhis eder. Her iki hastalığın şiddeti değişebilir. Mayaro, ikisi arasında daha hafif kabul edilir ve resmen ölümcül olmadığı kabul edilir. Sınırlı çalışmalar, ensefalitten (beyin iltihabı) kaynaklanan ara sıra nörolojik komplikasyonlar, kanama ve ölümler bildirmektedir.
YAKLAŞIK 320 BİN VAKA BİLDİRİLDİ
2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 320 bin chikungunya vakası bildirildi ve bu vakalar küçük çocuklar ve uzun süreli sağlık sorunları olanlar gibi yüksek riskli hastaların 120'den fazla ölümüne yol açtı. Sao Paulo Araştırma Vakfı'na ek olarak, son araştırma, Amazon+10 şemsiye terimi altında dünya çapındaki kurumlardan uzmanların iş birliğinden kaynaklanmaktadır. Ormansızlaşmanın, farklı arbovirüslerin bir arada var olmasında artışa katkıda bulunduğunu söylüyorlar.
ORMANIN KEŞFEDİLMEMİŞ KISIMLARINDA HASTALIK ORANLARI ARTTIĞI GÖRÜLDÜ
Çok sayıda çalışma, endüstriyel gelişmenin insanların ormanın daha önce keşfedilmemiş kısımlarına daha fazla yaklaşmalarına olanak tanımasıyla hastalık oranlarının arttığını ve kentleşmenin yerel halkın yarasa, maymun, kemirgen gibi vektörlerle temas kurmasına neden olduğunu göstermektedir. Tarım arazileri için ormansızlaştırma, yasadışı madencilik ve kerestecilik her türden virüsün yayılmasını artırdı.
İNSAN KAYNAKLI BİR BULAŞMA DÖNGÜSÜ
Stanford Üniversitesi'nin bir araştırmasında, 395.520 dönümlük ek temizlenmiş ormanlık alan (yaklaşık 300.000 futbol sahasına eşdeğer) 10.000 ek sıtma vakasıyla ilişkilendirildi. Şimdi amaç, bu virüslerin yayılmasını izlemek ve kontrol altına almak için toplum sağlığı çabalarının artırılmasının gerekliliğini vurgulamaktır. Amazon+10 üyesi José Luiz Proença-Modena yaptığı açıklamada, "Vektör olarak hareket eden sivrisineklerin yanı sıra insan popülasyonunu da kapsayan iyileştirilmiş ve genişletilmiş moleküler ve genomik gözetim, insan kaynaklı bir bulaşma döngüsünü tespit etmemize yardımcı olacaktır."
OLASI YENİ SALGINLARI TAHMİN ETME
"Sadece virüsün dolaşım dinamiklerinin ormanlık alanlardaki insan faaliyetlerinden ne kadar etkilendiğini bulmak için değil, aynı zamanda olası yeni salgınları tahmin etmek için de sağlam bir gözetime ihtiyacımız var. Tüm bu hastalıklar son derece güçsüzleştiricidir. Hastalara maddi ve sosyal zarar verirler ve sağlık sisteminin tedavi sağlaması için ağır bir yük oluştururlar." dedi.