Türkiye'de Avrupa'da fark etmez, çiftlik olan her ülkeye çok acil son dakika uyarısı verildi. Tüm dünya için risk teşkil eden virüs için çok önemli bir gelişme yaşandı. Konu hakkında detaylı araştırma yapan ve süreci takip eden bilim insanları açıkladı, çiftçiler yeni ve büyük bir salgının kaynağı olacak.
YENİ BİR PANDEMİ
Yeni bir araştırma, fabrika çiftliklerinin insanlar ve fareler gibi yaban hayatıyla temas nedeniyle yeni bir pandemi riskini artırabileceği konusunda uyardı. Yoğun çiftçilik (endüstriyel veya 'fabrika' çiftçiliği olarak da bilinir) çiftlik hayvanlarının izole edilmesi nedeniyle, hastalık bulaşma riskinin hayvanlardan insanlara azaldığı düşünülür.
GERÇEK DÜNYADA VAR OLMASI
Ancak yeni araştırma, çiftliklerin gerçek dünyada var olması nedeniyle bu fikrin yanlış olduğunu öne sürüyor ve bu, önceki çalışmalarda fareler veya yabani kuşlar gibi yaban hayatının çiftliklere gizlice girmesi veya çiftlik işçilerinin farklı yerler arasında hareket etmesi gibi risklerin göz ardı edildiği anlamına geliyor. Uyarı, İngiltere'deki COVID-19 soruşturmasının, hükümetin pandemiye hazırlıkta "önemli kusurlar" nedeniyle halkı "hayal kırıklığına uğrattığını" tespit etmesinin ardından geldi.
HAYVANLARDAN İNSANLARA BULAŞAN HASTALIK
Endüstriyel çiftçiliğin, hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar olan zoonotik hastalık riskini azalttığı sıklıkla düşünülür. Bunun nedeni daha iyi kontrol, biyogüvenlik ve çiftlik hayvanlarının ayrılmasıdır. Fikir, çiftlik hayvanlarını yaban hayatından ayırmaktır, teoride çiftlik hayvanları ve vahşi hayvanlar arasında hastalık yayılma riskini azaltmaktır.
EN İYİ İHTİMALLE BELİRSİZ
Çalışmada, fabrika çiftliklerinin etkilerinin "en iyi ihtimalle belirsiz, en kötü ihtimalle ise yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalık riskine katkıda bulunabileceği" sonucuna varıldı. Exeter Üniversitesi'nden baş yazar Profesör Steve Hinchliffe şunları söyledi: "COVID-19 salgını, özellikle zoonotik virüsler olmak üzere yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklara olan ilgiyi yeniden canlandırdı. Ortaya çıkma ve bulaşma riskleri, insanlar ve hayvanlar arasındaki temas ve araziyi nasıl kullandığımız gibi birden fazla faktöre bağlıdır.
TEMAS EDİLMEMELİ
"Hastalık her zaman patojen bulaşması, temas ve bulaşma meselesinden daha fazlasıdır. Yoğun çiftçilikteki temel mit, çiftlik hayvanlarını yaban hayatından ayırdığımız ve böylece aralarında hastalık geçişi riskini ortadan kaldırdığımızdır. "Ancak bu çiftlikler gerçek dünyada var - bu yüzden binalar ve çitler hasar görebilir, fareler veya yabani kuşlar gibi yaban hayatı içeri girebilir ve işçiler hareket edebilir. Kısacası, her zaman kazalar olacaktır.
POLİTİK FAKTÖRLER
"Hayvancılık, bu risklerde potansiyel olarak önemli bir rol oynuyor, manzaraları şekillendiriyor ve ortaya çıkan patojenlerin kaynağı veya güçlendiricisi olarak hareket edebilecek konakçılar sağlıyor." “Sosyal, ekonomik ve politik faktörler göz önüne alındığında yoğun tarımın oluşturduğu pandemi riski endişe vericidir.”
TARIM ÜRÜNLERİNE OLAN YAKINLIK
Fabrika çiftliklerinin diğer tarım türlerinin yakınında olması, yeni hastalık riski açısından 'mümkün olan en kötü dünyayı' yaratır. Araştırmacılar, birçok çiftliğin hastalığa neden olan etkenlerin içeri girmesini veya çıkmasını önlemek için sıkı 'biyogüvenlik' önlemlerini uygulamada da zorluk çektiğini tespit etti.
HAVALANDIRMA İHTİYACI
Biyogüvenlik konusunda ise bazı çiftlik işletmelerinin maliyetleri "yıkıcı" bulduğu belirtilirken, bölgesel farklılıkların da etkisi olduğu ifade ediliyor. Örneğin, Avrupa'daki çiftlik binaları eski ve bakımı masraflı olabilirken, ABD'deki büyük çiftlikler genellikle havalandırma ihtiyacını ortadan kaldırmak için ağlarla kapatılmış, açık hava beton yapılardır. Subtropikal bölgelerde biyogüvenlik, hayvanların aşırı ısınmasını azaltma gerekliliğiyle dengelenmektedir. Yazarlar, "Sonuç olarak biyolojik olarak sınırlanmış bir ortamdan çok uzak bir ortam ortaya çıkıyor" diye yazıyor.
DAHA GÜVENLİ
Araştırmacılar, fabrika çiftçiliğinin 'daha güvenli' olduğu düşüncesinin yanlış olduğunu söylüyor ve fabrika çiftliklerinden kaynaklanan hastalık riskleri hakkında tartışma çağrısında bulunuyorlar. Ayrıca büyük gıda şirketleriyle ulusal otoriteler arasındaki yakın bağların riskleri konusunda da uyarıda bulunuyorlar. Araştırmacılar, bunun "düzenleyici ele geçirme... ve çıkarların birbirinden ayrılmasının zorluğu" riskini taşıdığını söylüyor.